Іш қату

Кейбір адамдарда дәретке отыру күніне екі немесе үш рет болуы мүмкін, ал басқаларында үш-бес күн сайын болуы мүмкін, екі жағдай да қалыпты шектерде болады. Іш қату нәжістің жиілігімен емес, нәжістің консистенциясымен немесе жайсыздығымен анықталады.

Іш қату белгілері

• Тік ішекте қысым сезімі;
• газ түзілуінің жоғарылауы;
• ішекте жағымсыз толып кету сезімі.

Іш қату нәжістің пішінін өзгертсе, мысалы, шарлар (қой нәжісі сияқты), жұқа түтікшелер немесе таспалар пайда болса немесе анустан тек шырыш пен сұйықтық шыға алса, дәрігермен кеңесу ұсынылады. Сондай-ақ, іш қату жүрек айнуымен, қызбамен, тәбеттің жоғалуымен, іштің ауырсынуымен, құрысулармен және газбен қатар жүрсе.

Іш қату қатты кебумен және газдың шыға алмауымен қатар жүрсе, дереу ауруханаға жатқызу қажет.

Іш қатудың себептері

• Көп жұмыс істеуге байланысты дәретке отыру қажеттілігін елемеу;
• Ішек қозғалысы кезінде ауырсыну тудыратын геморрой немесе анальды жарықтар;
• Дұрыс тамақтанбау, әрекетсіздік, күн тәртібінің өзгеруі немесе стресстің жоғарылауы;
• Сұйықтық пен тағамдық талшықтарды жеткіліксіз қабылдау;
• Қышқылдықты төмендететін дәрілер, антидепрессанттар, антигистаминдік дәрілер, гипертонияға қарсы дәрілер (қан қысымын төмендететін дәрілер), диуретиктер және есірткілер (мысалы, кодеин) сияқты кейбір дәрі-дәрмектер де іш қатуды тудыруы мүмкін;
• Сүт қоспасымен қоректенетін нәрестелерде іш қату тым қою сүт қоспасынан туындауы мүмкін;
• Балаларда іш қату шамадан тыс жаттығулар мен стресстен туындауы мүмкін;
• Егде жастағы ересектерде іш бұлшықеттері жасына қарай әлсірегендіктен іш қату пайда болуы мүмкін.

Кейбір жағдайларда іш қату ауыр медициналық жағдайдың белгісі болуы мүмкін. Мысалы, іш қату мен диареяның кезектесіп келуі тітіркенген ішек синдромын (жалпы ішек ауруы) көрсетуі мүмкін. Дивертикулит, дивертикуланың қабынуы - тоқ ішек қабырғасындағы кішкентай қапшықтар - көбінесе іш қатуды, қызбаны және іштің төменгі сол жағында ауырсынуды тудырады.

Іш қатып қалса не істеу керек

Ішек қозғалысының жиілігі және нәжістің түрі уақыт өте келе аздап өзгеруі мүмкін; бұл қалыпты жағдай.

Денеңізді тыңдаңыз. Ол сізге дәретке отыру уақыты келгенде сигнал береді. Оны кейінге қалдырмаңыз. Егер сізде үнемі дәрет болса (мысалы, таңертең оянғаннан кейін немесе кешке ұйықтар алдында), қалыпты дәретке отыру үшін күн сайын 10 минут бөлуге тырысыңыз. Ішек қозғалысы кезінде демалуға тырысыңыз.

Диетаңызды өзгертіңіз. Сұйықтықты тұтынуды көбейтіңіз. Қара өрік шырыны іш қатуға көмектеседі. Диетаңызға көбірек жаңа піскен жемістер мен көкөністерді, сондай-ақ дәнді нанды қосыңыз.

Көбірек жаттығу жасауға тырысыңыз. Дене белсенділігі ішектеріңізге ғана емес, сонымен қатар іш қатудың негізгі себебі болып табылатын стрессті де жеңілдетеді.

Ыңғайсыздықты жеңілдету үшін жеңіл іш жүргізетін дәрі қолданыңыз. Бірақ ішек қозғалысыңыз қалпына келгеннен кейін, диетаңызды, жаттығу режиміңізді өзгертіп, стрессті азайтып көріңіз.

Егер күш-жігеріңізге қарамастан, іш қату 7 күннен артық жалғасса, дәрігерге қаралыңыз.

Іш қатуды қалай емдеуге болады

Дәрігер геморрой мен анальды жарықтарды, сондай-ақ іш қатудың басқа да, аса ауыр себептерін (мысалы, тоқ ішек немесе тік ішек қатерлі ісігі) жоққа шығара алады. Олар сондай-ақ дұрыс тамақтану және дене белсенділігі бойынша ұсыныстар бере алады және пациенттің рационына талшық қоса алады.