Мұрыннан су ағу

Мұрынның бітелуінің белгілеріне түшкіру, иіс сезудің төмендеуі және мұрын көпіріндегі қысым сезімі кіруі мүмкін. Ринит түріне байланысты симптомдар әрең байқалуы немесе керісінше, мұрын арқылы тыныс алу қиынға соғатындай ауыр болуы мүмкін.

Мұрыннан су ағудың себептері

Мұрыннан су ағудың себептері әрқашан анық бола бермейді, себебі мұрын эпителийі кез келген тітіркенуге жауап береді. Ринит кенеттен пайда болуы мүмкін — вирустармен байланыстан кейін, температураның күрт өзгеруінен немесе аллергендерді тыныс алу арқылы. Шырышты қабық қабынғанда, секреттің бөлінуі артып, ісіну пайда болады және мұрынмен тыныс алу қиындайды. Емнің тиімді болуы және белгілердің қайталанбауы үшін себепті анықтау маңызды.

Көбінесе симптом келесі себептерге байланысты дамиды:

• тыныс жолдарының вирустық инфекциялары — вирус жұққанда мұрын эпителийі қорғаныш шырышын көп бөледі, ісіну мен бітелу пайда болады, мөлдір бөлінділер байқалады;
• бактериялық қабыну — вирустық процестің асқынуы болуы мүмкін, қою бөлінділер мен ұзақ бітелуді тудырады;
• шаң, тозаң, жануар жүні немесе тұрмыстық химияға аллергиялық реакция — қышыну, түшкіру және су тәрізді бөлінділермен жүреді;
• құрғақ және суық ауа — шырышты қабықты құрғатып, оның қорғаныс қызметін әлсіретеді;
• түтін, өткір иістер немесе ластанған орта — эпителийдің уақытша ісінуін тудырады;
• гормондық өзгерістер — мұрын тамырларының тонусына әсер етіп, бітелуді күшейтуі мүмкін.

Кейде себеп анатомиялық ерекшеліктермен немесе жергілікті иммунитеттің төмендеуімен байланысты болады. Егер ринит жиі қайталанса немесе ұзақ уақыт өтпесе, нақты себебін анықтау қажет.

Жедел риниттің даму механизмі

Жедел ринит көбіне жоғарғы тыныс жолдарына вирустар түскеннен кейін басталады. Қоздырғыштар эпителий бетіне бекініп, көбейеді. Организм қорғаныс реакциясын іске қосады: қан айналымы күшейеді, шырышты қабық ісінеді, бітелу және құрғақтық сезімі пайда болады.

Алғашқы сағаттарда адам күйдіру, қышыну және жиі түшкіруді байқайды. Бұл белгілер жүйке ұштарының тітіркенуімен байланысты және тыныс жолдарын тазартуға бағытталған. Эпителий сезімтал бола түседі, тыныс алу біртіндеп қиындайды.

Кейін секреттің бөлінуі артады. Жасушалар вирустарды сыртқа шығару үшін көп мөлшерде шырыш бөледі. Бөлінділер мол және мөлдір болады. Уақыт өте ісіну күшейіп, мұрын жолдарын толық жабуы мүмкін.

Бірнеше күннен кейін шырыш қоюланып, мөлшері азаяды, ісіну біртіндеп қайтады. Иммунитет қалыпты болса, шырышты қабық толық қалпына келеді. Қорғаныс әлсіресе, қабыну қуыстарға таралуы мүмкін.

Инфекциялық мұрыннан су ағудың қосымша белгілері

Инфекциялық ринит тек мұрын бітелуімен шектелмейді. Көбіне жалпы интоксикация белгілері қосылады. Шырышты қабық қабынып, тыныс алу қиындайды, иіс сезу төмендейді.

Қосымша белгілер:

• дене қызуының көтерілуі, бұлшықет пен буындардың ауыруы;
• тамақтың қышуы, құрғауы және жұтынғанда ауырсыну;
• жөтел — шырыштың жұтқыншақтың артқы қабырғасымен ағуынан;
• бас ауруы және мұрын үсті немесе маңдай аймағында қысым сезімі;
• әлсіздік, ұйқышылдық, тез шаршау.

Егер мұндай белгілер айқын болса немесе күшейсе, дәрігермен кеңесу қажет.

Мұрыннан су ағуды емдеу

Алматыдағы On Clinic клиникасында мұрыннан су ағуды емдеу кешенді тәсілмен жүргізіледі. Пациент тек дәрігер кеңесін емес, толық емдеу курсын алады. Барлық тағайындаулар жеке клиникалық жағдайға байланысты жасалады.

Емдеу құрамына:

• дәрілік терапия (қабынуға қарсы, бактерияға қарсы және тамыр тарылтатын препараттар);
• витаминдер мен иммунитетті қолдау;
• гайморитті пункциясыз емдеу;
• физиотерапия (магнитотерапия, термотерапия, электрофорез);
• мұрынды «кукушка» әдісімен жуу;
• мұрын қуысына дәрілік аппликациялар.

Процедуралар стерильді жағдайда жүргізіледі. Ем барысында дәрігер науқастың жағдайын бақылап, қажет болса түзетулер енгізеді.

Риниттің басқа түрлері

Жедел риниттен бөлек, әртүрлі себептермен дамитын түрлері бар:

• Аллергиялық ринит — аллергендер әсерінен пайда болады, қышыну, түшкіру, мөлдір бөлінділермен сипатталады;
• Вазомоторлық ринит — тамыр тонусының бұзылуымен байланысты, температура өзгергенде немесе стресс кезінде бітелу күшейеді;
• Атрофиялық ринит — шырышты қабық жұқарып, құрғау, қабықшалар және иіс сезудің төмендеуімен жүреді.

Әр жағдайда емдеу тәсілі әртүрлі болады, сондықтан дәрігерге қаралу маңызды.

Асқынулар

Емделмеген немесе ұзаққа созылған ринит асқынуларға әкелуі мүмкін. Қабыну қуыстарға таралып, синусит дамуы ықтимал. Бұл жағдайда маңдай немесе бет аймағында ауырсыну, қысым және қызба пайда болады.

Балалар мен ересектерде қабыну ортаңғы құлаққа таралып, отитке әкелуі мүмкін. Бұл кезде құлақ ауырады, есту төмендейді.

Созылмалы ринитте шырышты қабық өзгеріп, тыныс алу қиындайды және иіс сезу төмендейді.

Сұрақтар мен жауаптар

Мұрыннан су ағу кезінде қашан дәрігерге бару керек?

Егер симптом 7–10 күннен ұзақ сақталса немесе күшейсе, дәрігерге жүгіну қажет.

Қай дәрігерге қаралу керек?

Отоларингологқа (ЛОР дәрігер) жүгіну қажет.

Мұрыннан су ағуға қандай препараттар қолданылады?

Тамыр тарылтатын, тұзды ерітінділер, аллергияға қарсы және қабынуға қарсы дәрілер қолданылады.

Алматыда мұрыннан су ағуды қайда емдейді

Алматыда мұрыннан су ағуды диагностика және емдеу On Clinic сияқты мамандандырылған ЛОР бөлімдерінде жүргізіледі. Ем алдында кешенді тексеру жасалып, жеке емдеу жоспары құрылады.

Қажет болған жағдайда бактериологиялық талдаулар жүргізіледі. Нәтижелердің дәл болуы үшін кейбір ережелерді сақтау ұсынылады: қабылдауға дейін тісті тазаламау, бір апта бұрын антибиотиктерді тоқтату, бір тәулік бойы мұрын мен құлақты жумау және тамызбау.

Клиника жұмыс күндері 08:00–18:00, сенбі күні 14:00-ге дейін жұмыс істейді.