Жөтелді емдеу

Жөтел – өкпені қорғауға бағытталған рефлекторлық (бақылаусыз) әрекет.

Жалпы ақпарат

Жөтел – дәрігерге барудың ең көп таралған себебі, әсіресе жас балаларда. Жөтел өкпенің ауыр жағдайының белгісі болуы мүмкін болса да, әдетте олай емес. Көп жағдайда жөтел қатерсіз және қысқа мерзімді аурулардың нәтижесінде пайда болады.

Жөтел қажетсіз заттар мен бөлшектердің өкпеге енуіне жол бермейді, сондай-ақ тыныс алу жолдарынан артық шырышты кетіреді.

Себептері

Бұл рефлекторлық әрекеттің әртүрлі себептері болуы мүмкін. Балалық шақта жөтел көбінесе жоғарғы тыныс алу жолдарының (мұрын және тамақ) вирустық инфекцияларымен байланысты. 8 жастан 13 жасқа дейінгі балалар мұндай инфекцияларды жыл сайын, тіпті бір жыл ішінде қатарынан бірнеше рет жұқтыруы мүмкін. Мұндай инфекциялардан туындаған жөтел әдетте 2-3 аптаға созылады. Сондықтан балалар кейде, әсіресе қыста, үнемі жөтелетін сияқты.

Созылмалы жөтел астмада жиі кездеседі. Жеңіл демікпе ауыр тыныс алуды, ысқырықты немесе тыныс алудың қиындауын тудырмайды, бірақ пациенттер, әсіресе түнде немесе физикалық белсенділік кезінде, тұрақты жөтелді сезінуі мүмкін. Темекі түтіні немесе өнеркәсіптік химиялық заттар сияқты кез келген өкпе тітіркендіргіштері созылмалы жөтелді тудыруы мүмкін. Жөтел шөп безгегі немесе синусит сияқты әртүрлі аллергиялармен бірге жүруі мүмкін.

Әрине, жөтел кейде пневмония (өкпе инфекциясы) немесе ісіктер (өкпе рагы) сияқты ауыр жағдайларда пайда болады.

Мұндай ауыр жағдайларда әдетте қызба, тәбеттің төмендеуі, салмақ жоғалту және жалпы әлсіздік сияқты басқа белгілер болады.

Не істеуге болады

Бірнеше күнге созылатын және бас ауруы немесе тамақ ауруы сияқты басқа белгілермен айқын байланысты жөтелді елемеуге немесе қарапайым емдеу әдістерімен емдеуге болады. Бірақ егер жөтел бір аптадан артық созылса және әсіресе жөтеліп жатқан адам өзін нашар сезінсе, дәрігерге көріну қажет.