Алыстан көргіштік

Себебі — көздің дұрыс емес пішіні немесе қасаң қабық пен көз бұршағының жарықты сындыру қабілетінің әлсіздігі.

Алыстан көргіштіктің себептері

Алыстан көргіштік заттардың бейнесі көздің тор қабығынан кейін фокусталған кезде пайда болады. Соның нәтижесінде жақын орналасқан нысандар бұлыңғыр көрінеді, ал алыстағылар анық болады. Гиперметропияның себептері туа біткен немесе жүре пайда болған болуы мүмкін. Генетикалық бейімділік көз алмасының пішініне және жарықтың қасаң қабық пен бұршақта сынуына әсер етеді. Жүре пайда болған алыстан көргіштік көбінесе жасқа байланысты өзгерістермен, аккомодацияның әлсіреуімен, бұршақ немесе қасаң қабық патологияларымен байланысты.

Алыстан көргіштіктің дамуына әсер ететін факторлар әртүрлі. Көздің анатомиялық ерекшеліктері, көру жүйкесінің жағдайы, өмір салты ескеріледі. Дұрыс диагностика мәселенің себебін анықтауға және түзету әдістерін таңдауға мүмкіндік береді.

Алыстан көргіштіктің негізгі себептері:

• Көз алмасының қысқа болуы — көз ұзындығы қалыптыдан аз, бейне тор қабықтан кейін фокусталады;
• Қасаң қабық немесе бұршақтың сындыру күшінің бұзылуы — жарықтың әлсіз сынуы жақыннан көрудің бұлыңғыр болуына әкеледі;
• Жасқа байланысты өзгерістер — бұршақтың жақын нысандарға фокустау кезінде пішінін өзгерту қабілетінің әлсіреуі;
• Генетикалық бейімділік — тұқым қуалайтын ерекшеліктер;
• Аурулар — катаракта, қасаң қабық патологиялары, жарақаттар, жарықтың сынуына әсер етеді.

Гиперметропияның нақты себебін анықтау көруді қалпына келтіру үшін көзілдірік, контакт линзалар немесе хирургиялық ем тағайындауға мүмкіндік береді.

Гиперметропияның белгілері

Алыстан көргіштік — көру функциясының бұзылысы, бұл кезде жақын заттар бұлыңғыр көрінеді, ал алыстан көру салыстырмалы түрде жақсы сақталады. Гиперметропия белгілері біртіндеп дамиды және ақау дәрежесіне, науқастың жасына, көз бұлшықеттерінің белсенділігіне байланысты. Ерте белгілер көбіне байқалмайды, олар офтальмологқа жоспарлы тексеру кезінде немесе ұзақ уақыт жақыннан жұмыс істегенде анықталады.

Бұл жағдай оқу, жазу, компьютерде жұмыс істеу кезінде жайсыздықпен қатар жүреді. Көз тез шаршайды, кернеу пайда болады және ол күннің соңына қарай күшеюі мүмкін. Айқын гиперметропия кезінде белгілер күн сайын байқалып, көру ыңғайлылығын шектейді және аккомодацияның тұрақты кернеуіне байланысты бас ауруын тудырады.

Көбінесе алыстан көргіштік белгілеріне мыналар жатады:

• жақын қашықтықтағы заттардың бұлыңғыр көрінуі;
• оқу немесе жазу кезінде тез шаршау;
• жақыннан жұмыс істегеннен кейін бас ауруы;
• көздің ашуы, күйдіру сезімі;
• кітапты немесе экранды алыстату қалауы;
• ұзақ көру жүктемесінде жас ағу;
• жоғары дәрежеде жақында қос көріну;
• кешке қарай көз бұлшықеттерінің кернеуі, шаршау.

Офтальмологқа уақтылы қаралу көзілдірік, контакт линзалар немесе арнайы жаттығулар арқылы көруді түзетуге мүмкіндік береді. Белгілерді елемеу көрудің нашарлауына әкелуі мүмкін.

Алыстан көргіштіктің дәрежелері мен жіктелуі

Алыстан көргіштік жақын нысандарды нашар көруге әкеледі, ал алыстағы көру сақталады. Себептері генетикалық, жасқа байланысты немесе көз құрылысының ерекшеліктерімен байланысты болуы мүмкін. Диагностика мен дәрежесін анықтау түзету әдісін таңдауда маңызды.

Алыстан көргіштіктің жіктелуі бұзылыс күшіне және жас ерекшеліктеріне байланысты жүргізіледі. Бұл науқастың ерекшеліктерін ескере отырып ем тағайындауға көмектеседі. Негізгі дәрежелер диоптриямен анықталады:

1. Жеңіл — +2,0 D дейін;
2. Орташа — +2,25 D-дан +5,0 D дейін;
3. Жоғары — +5,0 D-дан жоғары;
4. Жасқа байланысты (пресбиопия) — 40 жастан кейін дамиды.

Ем мен түзету тәсілдері осы көрсеткіштерге байланысты таңдалады.

Гиперметропияның асқынулары

Айқын алыстан көргіштік кезінде көз бұлшықеттері үнемі кернеуде болады. Ұзақ жүктеме көздің шаршауына, күйдіруіне, жас ағуына, бас ауруына және ауырлық сезіміне әкеледі. Балаларда шамадан тыс кернеу қылилықтың дамуына себеп болуы мүмкін.

Егер көру түзетілмесе, ауру тез өршуі мүмкін. Ересектерде созылмалы шаршау (астенопия) дамиды, зейін төмендейді. Уақтылы тексерілу асқынулардың алдын алады.

Диагностика

On Clinic Алматыда көру диагностикасы заманауи жабдықтармен жүргізіледі. Тексеру көрудің нақты бұзылысын анықтауға бағытталған.

Алдымен дәрігер шағымдарды талдайды:

• көрудің төмендеуі;
• көздің шаршауы;
• бұлыңғыр көру;

Содан кейін зерттеулер жүргізіледі:

• визометрия;
• Сивцев кестесі;
• авторефрактометрия;
• биомикроскопия;
• офтальмоскопия;

Бұл әдістер нақты диагноз қоюға көмектеседі.

Емі

Емдеу көбінесе көруді түзетуден басталады:

• көзілдірік;
• контакт линзалар;

Қосымша ұсыныстар:

• көз жаттығулары;
• жүктемені азайту;
• тұрақты бақылау;

Қажет болса дәрі-дәрмек немесе қосымша ем қолданылады.

Көзге арналған гимнастика

Гимнастика көз шаршауын азайтады және қан айналымды жақсартады.

• жыпылықтау;
• жоғары-төмен қарау;
• оңға-солға қарау;
• айналмалы қозғалыс;
• фокус ауыстыру;
• қабақты уқалау;

Алдын алу

Алдын алу үшін:

• үзіліс жасау;
• дұрыс жарық;
• жаттығу;
• дәрігерге қаралу;

Сұрақтар мен жауаптар

Неге дамиды?

Жасқа байланысты бұршақ серпімділігін жоғалтады.

Көзілдірік көмектеспесе?

Дәрігерге қаралу керек.

Барлығында бола ма?

Көпшілігінде 40 жастан кейін болады.

Алматыда қайда емдейді?

On Clinic Алматыда заманауи ем жүргізіледі.

• офтальмолог қабылдауы;
• диагностика;
• жеке түзету;

Уақтылы тексерілу көруді сақтауға көмектеседі.