24 ақпан 2020

Уайым қайдан пайда болады?

Уайым қайдан пайда болады?

Жақын немесе алыс болашақта болуы мүмкін нәрселерді жиі мазасыз күтіп жүресіз бе? Кейде уайымның нақты себебі болады, ал кейде ол жай ғана жаман сезім ретінде қабылданады. Жоғары деңгейдегі мазасыздық өзін-өзі сақтау инстинктімен тығыз байланысты және көбінесе стресс, шок немесе әдеттен тыс жағдайларда көрінеді.

Мысалы, түнде бейтаныс қала ауданында қалып, мас адамдардың жанынан өтіп бара жатқаныңызды елестетіңіз… Бұл жағдайда уайым сезімі толықтай орынды. Ал негізсіз уайым — мүлде басқа жағдай. Мұндай күй сіз толық қауіпсіз әрі тұрақты ортада болсаңыз да сақталуы мүмкін.
Кей жағдайларда уайым табанды әрі бақылауға келмейтін сипат алады. Егер ол күнделікті өмірге кедергі келтіріп, тұрақты немесе шамадан тыс күшті болса, мәселені елемеуге болмайды. Маманданған көмекке жүгініп, сіздің жағдайыңызда уайым нені білдіретінін, әлемді қабылдауыңыз тұрғысынан түсініп алған жөн.

Міндетті түрде көмекке жүгіну қажеттігін көрсететін белгілер:

Сіздің мазасыз күйіңіз жұмысқа, қарым-қатынасқа және өмірдің басқа салаларына кедергі келтіреді;

Сіз тұрақты уайым сезімін немесе мазасыз ойларды басқара алмайсыз; Сіз үнемі жабырқау күйде боласыз

Ұйқыңыз бен зейініңіз бұзылған;

Уайымға байланысты сіз оны жеңу үшін алкогольді көп мөлшерде қолданасыз;

Сізде суицидтік ойлар пайда болады

Сізге уайым сезімі таныс па? Біз оның себептері мен салдарын түсінуге көмектесетін бірнеше кеңес дайындадық:

Ойлап жүрген жағдайдың ең жаман нәтижесін елестетіңіз.

Өзіңізге сұрақ қойыңыз: ең жаман нұсқаны ойламай-ақ, мұны көтере аламын ба?

Егер ең жаман жағдай орын алса, мен не істеймін?

Жағдайдың ең жақсы нәтижесін елестетіңіз.

Қай нұсқа ең шынайы болып көрінеді?

Сіз «жай ғана тыныштала» алмайсыз ба? Бірақ сіз мұны үйрене аласыз! Емтихан, кездесу немесе мазасыз күткен басқа жағдайлар кезінде қалай тыныс алатыныңызды байқадыңыз ба? Егер тыныс алу жиі әрі үзік болса, уайым деңгейі артады.


Сізге диафрагмалық тыныс алу техникасын ұсынамыз. 

Бұл дұрыс тыныс алуды үйренуге көмектеседі. Жаттығуды орындауға шамамен 5 минут қажет.

Ыңғайлы қалыпқа келіңіз. Қолыңызды ішіңізге қойыңыз.
Әдеттегідей тыныс алыңыз, бірақ тыныс алу кезінде іш пен кеуденің қозғалысын бақылаңыз. «Ішпен» тыныс алуға тырысыңыз, бірақ кеуде қозғалмай тұрғанына назар аударыңыз. Мұрын арқылы баяу тыныс алып, 5-ке дейін санап, іш бұлшықеттерімен қолыңызды жоғары итергенін сезініңіз. 5-ке жеткенде тынысты ұстап тұрыңыз. Мұрын арқылы баяу дем шығарып, 5-ке дейін санап, қолмен ішті жеңіл басыңыз.

Диафрагмалық тыныс алу ұйқыны реттеуге және уайымды азайтуға көмектеседі, ол жиі паникалық және вегетативтік ұстамалардың алдында байқалады. Егер әсерін бірден сезінбесеңіз, уайымдамаңыз! Нәтиже бірден келмейді! Жылдам босаңсу техникасын меңгеру үшін кемінде алты рет жаттығу жасау қажет.


Есіңізде болсын, мазасыздық бұзылысы мен оның белгілері өздігінен жоғалмайды. Бұл — мамандандырылған көмексіз үдей түсетін маңызды мәселе. Уайым күйін психотерапевт түзете алады.

Өзіңізді жиі тыңдап, ішкі үйлесімділікте болуды тілейміз! Сау болыңыз!

Похожие статьи